នៅពេលនិយាយអំពីការគ្រប់គ្រងលុយ មនុស្សជាច្រើនគិតថា យើងត្រូវចេះវិនិយោគ ចេះទិញលក់ភាគហ៊ុន ឬចេះអានរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ។ ប៉ុន្តែជាក់ស្តែង មូលដ្ឋានសំខាន់ជាងនេះ គឺការយល់ពីដំណើរការនៃលុយ។ យើងមិនចាំបាច់ក្លាយជាអ្នកសេដ្ឋកិច្ចនោះទេ។ ប្រសិនបើយើងយល់ពីគោលគំនិតសាមញ្ញមួយចំនួន យើងអាចធ្វើការសម្រេចចិត្តអំពីការចំណាយ ការសន្សំ ការខ្ចីប្រាក់ និងការវិនិយោគបានកាន់តែប្រសើរ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាគោលគំនិតសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗ ១០ យ៉ាងដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាគួរយល់ដឹង។ ១. លំហូរសាច់ប្រាក់ (Cash Flow) — តើលុយចូល និងចេញពីយើងយ៉ាងដូចម្តេច? និយាយឲ្យសាមញ្ញ៖ លុយចូល − លុយចេញ = លំហូរសាច់ប្រាក់ ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើអ្នករកចំណូលបាន $1,000 ក្នុងមួយខែ ហើយចំណាយ $800 នោះអ្នកនៅសល់ $200។ $1,000 − $800 = $200 $200 នេះអាចយកទៅសន្សំ វិនិយោគ ឬសងបំណុល។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នករកបាន $1,000 ហើយចំណាយ $1,100 នោះអ្នកមានលំហូរសាច់ប្រាក់អវិជ្ជមាន $100។ នេះបង្ហាញថា ប្រាក់ខែខ្ពស់

រឿងខ្លីអំពីការលំបាក ការរីកចម្រើន និងកម្លាំងដែលយើងមិនដឹងថាមាននៅក្នុងខ្លួន នៅក្បែរភូមិមួយ មានវាលដីធំមួយដែលធ្លាប់តែជាដីទំនេរ។ ដីនោះមិនមែនជាដីល្អបំផុតទេ។ វាមានកន្លែងខ្លះរឹង។ កន្លែងខ្លះមានថ្ម។ នៅរដូវប្រាំង វាស្ងួត និងក្តៅខ្លាំង។ នៅរដូវភ្លៀង វាប្រែជាសើម និងមានខ្យល់បក់ខ្លាំង។ ថ្ងៃមួយ បុរសចំណាស់ម្នាក់បានយកគ្រាប់ពូជពីរគ្រាប់មកដាំនៅលើវាលនោះ។ គ្រាប់ពូជទាំងពីរមានទំហំប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ ពណ៌ដូចគ្នា ហើយទទួលបានដី ទឹក និងពន្លឺថ្ងៃដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែគ្រាប់ពូជទាំងពីរមានគំនិតខុសគ្នា។ ទោះបីវាមិនអាចនិយាយជាភាសារបស់មនុស្សក៏ដោយ ក៏យើងអាចស្រមៃថា ពួកវាមានសំឡេងនៅក្នុងចិត្តរបស់វា។ គ្រាប់ពូជទីមួយនិយាយថា៖ “ខ្ញុំចង់លូតលាស់ឱ្យបានលឿន។ ខ្ញុំមិនចង់ជួបការលំបាកទេ។” គ្រាប់ពូជទីពីរនិយាយថា៖ “ខ្ញុំក៏ចង់លូតលាស់ដែរ។ ប៉ុន្តែបើការលំបាកជាផ្នែកមួយនៃការលូតលាស់ ខ្ញុំនឹងព្យាយាមឆ្លងកាត់វា។” ពេលនោះ ពួកវាមិនដឹងទេថា ភាពខុសគ្នាតូចមួយនេះ នឹងផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់ពួកវាទាំងស្រុង។ គ្រាប់ពូជទីមួយ៖ ខ្ញុំចង់បានផ្លូវដែលងាយ ប៉ុន្មានថ្ងៃក្រោយមក ភ្លៀងបានធ្លាក់។ ទឹកបានជ្រាបចូលដី។ គ្រាប់ពូជទីមួយបានចាប់ផ្តើមបំបែកសំបក ហើយបញ្ចេញឫសតូចមួយចូលទៅក្នុងដី។ ប៉ុន្តែវាបានជួបនឹងដីរឹង។ វាមិនចង់ប្រឹងប្រែងនោះទេ។ វាបានព្យាយាមរកដីដែលទន់ជាងគេដើម្បីចាក់ឬស។ ឫសរបស់វាលូតទៅរកកន្លែងដែលងាយស្រួលបំផុត។ បន្ទាប់មក វាបានបញ្ចេញដើមតូចមួយឡើងពីដី។ ដោយសារវាមិនចាំបាច់ប្រឹងខ្លាំង វាលូតលាស់យ៉ាងឆាប់រហ័ស។ មនុស្សដែលឆ្លងកាត់វាលបាននិយាយថា៖ “មើល! ដើមនេះលូតលាស់លឿនណាស់!” គ្រាប់ពូជទីមួយមានមោទនភាព។

មនុស្សភាគច្រើនចង់បានភាពជោគជ័យ ប៉ុន្តែមិនមែនមនុស្សគ្រប់គ្នាត្រៀមខ្លួនទទួលយកអ្វីដែលមកជាមួយភាពជោគជ័យនោះទេ។ យើងចង់បានអាជីវកម្មជោគជ័យ ប៉ុន្តែខ្លាចបាត់បង់ប្រាក់។ យើងចង់បានការងារល្អ ប៉ុន្តែខ្លាចការដាក់ពាក្យទៅកាន់តំណែងដែលខ្ពស់ជាងមុន។ យើងចង់បង្កើតអ្វីមួយ ប៉ុន្តែខ្លាចមនុស្សដទៃរិះគន់។ យើងចង់បង្ហាញសមត្ថភាព ប៉ុន្តែខ្លាចថាមនុស្សនឹងរកឃើញថា យើងមិនល្អឥតខ្ចោះ។ យើងចង់សម្រេចក្តីស្រមៃ ប៉ុន្តែខ្លាចការបរាជ័យ។ នេះជាមូលហេតុដែលមនុស្សជាច្រើនមិនបានបរាជ័យទេ ប៉ុន្តែពួកគេក៏មិនបានចាប់ផ្តើមផងដែរ។ មនុស្សជោគជ័យមិនមែនជាមនុស្សដែលមិនខ្លាចបរាជ័យ ឬមិនខ្លាចការរិះគន់នោះទេ។ ភាពខុសគ្នាគឺ ពួកគេរៀនរស់នៅជាមួយភាពមិនប្រាកដប្រជា ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យការភ័យខ្លាចបញ្ឈប់ពួកគេ។ ១. ពួកគេមិនចាត់ទុកបរាជ័យថាជាអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួន មនុស្សជាច្រើនពេលបរាជ័យក្នុងរឿងមួយ ចាប់ផ្តើមនិយាយទៅកាន់ខ្លួនឯងថា៖ “ខ្ញុំជាមនុស្សបរាជ័យ។” ប៉ុន្តែមនុស្សជោគជ័យមានទស្សនៈខុសគ្នា។ ពួកគេនិយាយថា៖ “អ្វីដែលខ្ញុំបានធ្វើមិនបានជោគជ័យ ប៉ុន្តែវាមិនមានន័យថាខ្ញុំជាមនុស្សបរាជ័យទេ។” នេះជាភាពខុសគ្នាដ៏សំខាន់។ ការបរាជ័យគឺជា ព្រឹត្តិការណ៍មួយ មិនមែនជា អត្តសញ្ញាណរបស់អ្នក ទេ។ អាជីវកម្មមួយបរាជ័យ មិនមានន័យថាអ្នកជាមនុស្សបរាជ័យ។ ការប្រឡងមិនជាប់ មិនមានន័យថាអ្នកគ្មានសមត្ថភាព។ ការដាក់ពាក្យការងារមិនជាប់ មិនមានន័យថាអ្នកគ្មានតម្លៃ។ ការបង្ហោះមាតិកាមួយមិនទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ មិនមានន័យថាអ្នកមិនអាចបង្កើតមាតិកាល្អបានទេ។ អ្នកអាចបរាជ័យក្នុងអ្វីមួយ ដោយមិនក្លាយជាមនុស្សបរាជ័យ។ ២. ពួកគេមើលបរាជ័យជាទិន្នន័យ មនុស្សធម្មតាអាចសួរថា៖ “ហេតុអ្វីខ្ញុំបរាជ័យ?” មនុស្សដែលមានផ្នត់គំនិតរីកចម្រើនអាចសួរថា៖ “តើបរាជ័យនេះកំពុងប្រាប់ខ្ញុំអ្វី?” ប្រសិនបើអាជីវកម្មមិនដំណើរការ វាអាចបង្ហាញថា៖ ប្រសិនបើគម្រោងមួយបរាជ័យ វាអាចផ្តល់ព័ត៌មានដែលយើងមិនអាចទទួលបាន

មនុស្សជាច្រើនគិតថា សុភមង្គលគឺជាអ្វីដែលយើងនឹងទទួលបាននៅពេលយើងសម្រេចបានគោលដៅធំៗ។ យើងគិតថា៖ “ពេលខ្ញុំមានលុយច្រើន ខ្ញុំនឹងសប្បាយចិត្ត។” “ពេលខ្ញុំទទួលបានការងារល្អ ខ្ញុំនឹងមានសុភមង្គល។” “ពេលខ្ញុំទទួលបានអ្វីដែលខ្ញុំចង់បាន ជីវិតខ្ញុំនឹងប្រសើរ។” ប៉ុន្តែជាក់ស្តែង សុភមង្គលមិនតែងតែរង់ចាំនៅខាងចុងផ្លូវនោះទេ។ ពេលខ្លះ វាស្ថិតនៅក្នុងរឿងតូចៗដែលយើងធ្វើជារៀងរាល់ថ្ងៃដូចជា៖ ការផឹកកាហ្វេពេលព្រឹកដោយមិនប្រញាប់ ការដើរលេងបន្តិច ការសន្ទនាជាមួយមនុស្សដែលយើងស្រឡាញ់ ការដាក់ទូរស័ព្ទចុះ ហើយមើលជុំវិញខ្លួន ការអរគុណចំពោះអ្វីដែលយើងមាន។ សុភមង្គលមិនចាំបាច់ត្រូវការការផ្លាស់ប្តូរជីវិតដ៏ធំនោះទេ។ ពេលខ្លះ យើងគ្រាន់តែត្រូវបង្កើត ទម្លាប់តូចៗដែលធ្វើឱ្យចិត្តមានភាពស្ងប់ និងមានអារម្មណ៍ថាជីវិតមានតម្លៃ។ ខាងក្រោមនេះជាទម្លាប់សាមញ្ញៗមួយចំនួនដែលអ្នកអាចចាប់ផ្តើមធ្វើបានជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ១. ចាប់ផ្តើមពេលព្រឹកដោយមិនប្រញាប់ វិធីដែលយើងចាប់ផ្តើមថ្ងៃនីមួយៗ អាចមានឥទ្ធិពលលើអារម្មណ៍របស់យើងពេញមួយថ្ងៃ។ ប្រសិនបើភ្ញាក់ពីដំណេកភ្លាម ហើយចាប់ផ្តើមមើលទូរស័ព្ទ ពិនិត្យសារ អានព័ត៌មាន ឬចូលបណ្តាញសង្គម ខួរក្បាលរបស់យើងអាចចាប់ផ្តើមថ្ងៃដោយព័ត៌មាន និងការរំញោចជាច្រើន។ ផ្ទុយទៅវិញ សាកល្បងទុកពេលពីរបីនាទីសម្រាប់ខ្លួនឯង។ ផឹកទឹកមួយកែវ។ បើកបង្អួច។ ដកដង្ហើមយឺតៗ។ ដើរបន្តិច ឬអង្គុយស្ងៀមៗ។ អ្នកមិនចាំបាច់មាន ទម្លាប់ពេលព្រឹក ដ៏ស្មុគស្មាញនោះទេ។ គ្រាន់តែចាប់ផ្តើមថ្ងៃដោយស្ងប់ស្ងាត់ជាងមុន ក៏អាចជាការផ្លាស់ប្តូរដ៏ល្អមួយដែរ។ ២. ចំណាយពេលទៅក្រៅផ្ទះ ការចេញទៅក្រៅ និងទទួលពន្លឺថ្ងៃធម្មជាតិ អាចជួយឱ្យយើងមានអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ និងធ្វើឱ្យថ្ងៃមានភាពខុសប្លែកពីការអង្គុយនៅក្នុងផ្ទះ ឬការិយាល័យពេញមួយថ្ងៃ។