តើអ្នកធ្លាប់ចំណាយពេលជាច្រើនម៉ោងគិតអំពីរឿងដែលមិនទាន់កើតឡើងទេ? តើអ្នកធ្លាប់គិតថា “បើរឿងនេះខុស?” “បើខ្ញុំបរាជ័យ?” “បើគេមិនពេញចិត្តខ្ញុំ?” ឬ “បើអនាគតរបស់ខ្ញុំមិនដូចដែលខ្ញុំរំពឹងទុក?”
ការបារម្ភគឺជាផ្នែកមួយនៃជីវិតមនុស្ស។ ប៉ុន្តែបញ្ហាកើតឡើងនៅពេលការបារម្ភក្លាយជាអ្វីដែលគ្រប់គ្រងជីវិតរបស់យើង។ សៀវភៅ How to Stop Worrying and Start Living របស់ Dale Carnegie គឺជាសៀវភៅដ៏ល្បីមួយស្តីពីការគ្រប់គ្រងការបារម្ភ ការរស់នៅក្នុងបច្ចុប្បន្ន និងការដោះស្រាយបញ្ហាដោយមានភាពស្ងប់ស្ងាត់ជាងមុន។ សៀវភៅនេះមិនបានសន្យាថា យើងអាចរស់នៅដោយគ្មានបញ្ហា ឬគ្មានការបារម្ភទាំងស្រុងនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាបង្ហាញថា យើងអាចរៀនពីរបៀបដោះស្រាយបញ្ហា ដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យការបារម្ភបំផ្លាញជីវិតរបស់យើង។ ខាងក្រោមនេះគឺជាមេរៀនសំខាន់ៗដែលអាចយកមកអនុវត្តក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។
១. រស់នៅក្នុង “ថ្ងៃនេះ” ឱ្យបានពេញលេញ
គំនិតដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់សៀវភៅនេះ គឺការរៀនរស់នៅក្នុង បច្ចុប្បន្ន។ មនុស្សជាច្រើនរស់នៅក្នុងពេលវេលាដែលមិនមានស្រាប់។ យើងយកកំហុសពីអតីតកាលមកគិតឡើងវិញ ហើយយកបញ្ហាដែលមិនទាន់កើតឡើងមកព្រួយបារម្ភ។ អតីតកាលបានកន្លងផុតទៅហើយ។ អនាគតមិនទាន់មកដល់ទេ។ អ្វីដែលយើងមានពិតប្រាកដ គឺ ថ្ងៃនេះ។
ដូច្នេះ ជំនួសឱ្យការគិតថា៖ “តើនឹងមានអ្វីកើតឡើងនៅខែក្រោយ?”
សូមសួរខ្លួនឯងថា៖ “តើខ្ញុំអាចធ្វើអ្វីបាននៅថ្ងៃនេះ?”
យើងមិនអាចគ្រប់គ្រងអនាគតទាំងមូលបានទេ ប៉ុន្តែយើងអាចគ្រប់គ្រងសកម្មភាពរបស់យើងនៅថ្ងៃនេះបាន។ ការរស់នៅមួយថ្ងៃម្តង មិនមែនមានន័យថាយើងមិនត្រូវរៀបចំអនាគតនោះទេ។ វាមានន័យថា រៀបចំអនាគត ប៉ុន្តែមិនរស់នៅក្នុងការភ័យខ្លាចអនាគត។
២. ប្រឈមមុខនឹងបញ្ហា ជំនួសឱ្យការរត់គេចពីវា
ការបារម្ភកាន់តែខ្លាំងនៅពេលយើងព្យាយាមគេចចេញពីបញ្ហា។ យើងអាចគិតអំពីបញ្ហាដដែលៗជាច្រើនម៉ោង ប៉ុន្តែមិនធ្វើអ្វីដើម្បីដោះស្រាយវា។ Carnegie ណែនាំឱ្យយើងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាដោយផ្ទាល់។
នៅពេលមានបញ្ហា សាកសួរខ្លួនឯងថា៖ តើបញ្ហាពិតប្រាកដគឺជាអ្វី?
បន្ទាប់មក៖ តើអ្វីដែលអាចកើតឡើងអាក្រក់បំផុត?
ហើយបន្ទាប់មក៖ តើខ្ញុំអាចធ្វើអ្វី ដើម្បីទប់ស្កាត់ ឬកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នោះ?
វិធីនេះធ្វើឱ្យបញ្ហាដែលមើលទៅធំ និងមិនច្បាស់ ក្លាយទៅជាបញ្ហាដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន។
៣. ទទួលយកអ្វីដែលអាក្រក់បំផុត ប្រសិនបើវាមិនអាចជៀសវាងបាន
នេះជាគំនិតដែលមើលទៅចម្លែក ប៉ុន្តែមានប្រយោជន៍ខ្លាំង។ នៅពេលយើងខ្លាចអ្វីមួយ យើងច្រើនតែព្យាយាមមិនគិតពីលទ្ធផលអាក្រក់បំផុត។ ប៉ុន្តែការមិនព្រមទទួលស្គាល់លទ្ធផលអាក្រក់បំផុត អាចធ្វើឱ្យខួរក្បាលបន្តបង្កើតសេណារីយ៉ូដ៏គួរឱ្យខ្លាចជាច្រើន។
វិធីមួយគឺ៖
ទី១៖ ទទួលស្គាល់ថា អ្វីដែលអាក្រក់បំផុតអាចកើតឡើង។
ទី២៖ សួរខ្លួនឯងថា ប្រសិនបើវាកើតឡើង តើខ្ញុំនឹងអាចរស់នៅបន្តបានទេ?
ទី៣៖ បន្ទាប់មក ធ្វើអ្វីដែលអាចធ្វើបាន ដើម្បីធ្វើឱ្យលទ្ធផលប្រសើរឡើង។
នៅពេលអ្នកឈប់ប្រយុទ្ធជាមួយការភ័យខ្លាចដោយគ្រាន់តែព្យាយាម “កុំគិតពីវា” អ្នកអាចចាប់ផ្តើមមើលឃើញបញ្ហាតាមភាពជាក់ស្តែងជាងមុន។
៤. ការព្រួយបារម្ភមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានទេ
ការគិតអំពីបញ្ហា និងការដោះស្រាយបញ្ហា គឺមិនមែនជារឿងដូចគ្នាទេ។ ឧទាហរណ៍ អ្នកអាចមានបំណុល ហើយចំណាយពេលពេញមួយយប់គិតថា៖ “ខ្ញុំនឹងធ្វើយ៉ាងម៉េច?”
ការគិតបែបនេះអាចធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ថាកំពុងដោះស្រាយបញ្ហា ប៉ុន្តែវាមិនបានបង្កើតដំណោះស្រាយឡើយ។ ការដោះស្រាយបញ្ហាអាចមានដូចជា៖
- កាត់បន្ថយការចំណាយ
- បង្កើនចំណូល
- ចរចាលក្ខខណ្ឌបំណុល
- បង្កើតផែនការសងប្រាក់
- ស្វែងរកជំនួយ
សកម្មភាព លុបបំបាត់ភាពបារម្ភ។ នៅពេលអ្នកអាចធ្វើអ្វីមួយ សូមធ្វើវា។ នៅពេលអ្នកមិនអាចធ្វើអ្វីបាន សូមរៀនទទួលយកអ្វីដែលអ្នកមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន។
៥. កុំឱ្យរឿងតូចៗបំផ្លាញសន្តិភាពក្នុងចិត្ត
មនុស្សជាច្រើនមិនបានបាត់បង់សេចក្តីសុខដោយសារបញ្ហាធំៗទេ ប៉ុន្តែដោយសាររឿងតូចៗដែលកើតឡើងរាល់ថ្ងៃ។ ឧទាហរណ៍ដូចជា៖ មនុស្សម្នាក់និយាយមិនល្អ។ មនុស្សម្នាក់មិនឆ្លើយសារ។ ការងារមួយមិនបានល្អ។ នរណាម្នាក់មិនចូលចិត្តយើង។ យើងធ្វើកំហុសតូចមួយ។
ប្រសិនបើយើងយករឿងទាំងនេះមកគិតជាច្រើនម៉ោង វាអាចបំផ្លាញអារម្មណ៍របស់យើងពេញមួយថ្ងៃ។
ដូច្នេះ ត្រូវរៀនសួរខ្លួនឯង៖ “តើរឿងនេះពិតជាសំខាន់ប៉ុណ្ណាសម្រាប់ជីវិតរបស់ខ្ញុំ?” រឿងដែលធ្វើឱ្យយើងខឹងនៅថ្ងៃនេះ ប្រហែលជាមិនមានន័យអ្វីទៀតឡើយនៅមួយខែក្រោយ។
៦. រៀនទទួលយកការរិះគន់
មនុស្សជាច្រើនមានការបារម្ភ ព្រោះពួកគេចង់ឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាគិតល្អពីខ្លួន។ ប៉ុន្តែវាមិនអាចទៅរួចទេ។ ទោះអ្នកធ្វើល្អប៉ុណ្ណា ក៏នៅតែមានមនុស្សមិនពេញចិត្តអ្នក។ ទោះអ្នកប្រុងប្រយ័ត្នប៉ុណ្ណា ក៏នៅតែមានមនុស្សរិះគន់អ្នក។
ដូច្នេះ យើងគួររៀនបែងចែករវាង៖ ការរិះគន់ដែលមានប្រយោជន៍ និង ការរិះគន់ដែលគ្រាន់តែបង្កើតសម្ពាធផ្លូវចិត្ត។ ប្រសិនបើការរិះគន់មានមូលហេតុ ចូរយកវាមកកែលម្អខ្លួន។ ប្រសិនបើវាគ្រាន់តែជាមតិរបស់មនុស្សម្នាក់ដែលមិនស្គាល់ស្ថានភាពរបស់អ្នក ចូរកុំអនុញ្ញាតឱ្យវាគ្រប់គ្រងជីវិតរបស់អ្នក។
៧. កុំរំពឹងថាមនុស្សគ្រប់គ្នានឹងអរគុណ ឬសងគុណអ្នក
មូលហេតុមួយដែលធ្វើឱ្យមនុស្សខកចិត្ត គឺការរំពឹងទុកខ្ពស់ពីអ្នកដទៃ។ យើងជួយនរណាម្នាក់ ហើយរំពឹងថាគេនឹងជួយយើងវិញ។ យើងធ្វើល្អចំពោះនរណាម្នាក់ ហើយរំពឹងថាគេនឹងចងចាំ។ នៅពេលវាមិនកើតឡើង យើងខឹង និងខកចិត្ត។
វិធីមួយដើម្បីរក្សាសេចក្តីសុខ គឺធ្វើល្អដោយមិនដាក់ការរំពឹងទុកខ្ពស់ពេក។ នេះមិនមានន័យថាយើងត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដទៃប្រើប្រាស់យើងទេ។ វាមានន័យថា កុំឱ្យសេចក្តីសុខរបស់អ្នកពឹងផ្អែកលើការឆ្លើយតបរបស់អ្នកដទៃ។
៨. រក្សាខ្លួនឱ្យរវល់ជាមួយការងារដែលមានន័យ
នៅពេលខួរក្បាលទំនេរ វាងាយនឹងចាប់ផ្តើមគិតច្រើន។ មនុស្សម្នាក់អាចចាប់ផ្តើមគិតអំពីកំហុសពីអតីតកាល ការភ័យខ្លាចអនាគត និងបញ្ហាដែលមិនទាន់កើតឡើង។ ការមានការងារដែលមានន័យអាចជួយផ្តោតចិត្តទៅលើអ្វីដែលកំពុងធ្វើ។ នេះមិនមានន័យថា យើងត្រូវធ្វើការរហូតដល់អស់កម្លាំងនោះទេ។
វាមានន័យថា ត្រូវមានអ្វីដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់យើង ដូចជា៖
- ការងារ
- ការរៀន
- ការអាន
- កីឡា
- ការថែទាំគ្រួសារ
- ការបង្កើតអាជីវកម្ម
- ការងារស្ម័គ្រចិត្ត
- ចំណង់ចំណូលចិត្ត
នៅពេលចិត្តមានអ្វីដែលត្រូវផ្តោតលើ កន្លែងសម្រាប់ការបារម្ភដែលគ្មានប្រយោជន៍អាចត្រូវបានកាត់បន្ថយ។
៩. កុំរស់នៅក្នុងការសោកស្តាយចំពោះអតីតកាល
អតីតកាលមិនអាចកែប្រែបានទេ។ យើងអាចរៀនពីវា ប៉ុន្តែយើងមិនអាចត្រឡប់ទៅកែសម្រួលវាបានឡើយ។
ការគិតថា៖ “បើខ្ញុំធ្វើបែបនោះវិញ…” “បើខ្ញុំមិនសម្រេចចិត្តបែបនោះ…” “បើខ្ញុំចាប់ផ្តើមមុន…” អាចធ្វើឱ្យយើងជាប់នៅក្នុងអតីតកាល។
វិធីដែលមានប្រយោជន៍ជាង គឺសួរថា៖ “តើបទពិសោធន៍នេះបានបង្រៀនខ្ញុំអ្វី?” កំហុសដែលបានកើតឡើងអាចក្លាយជាតម្លៃ ប្រសិនបើយើងយកវាមករៀនសូត្រ។
១០. កុំខ្លាចការបរាជ័យរហូតដល់មិនហ៊ានចាប់ផ្តើម
ការភ័យខ្លាចការបរាជ័យអាចធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាក់មិនហ៊ានធ្វើអ្វីទាំងអស់។ ខ្លាចបើកអាជីវកម្ម ព្រោះខ្លាចខាត។ ខ្លាចដាក់ពាក្យការងារថ្មី ព្រោះខ្លាចមិនជាប់។ ខ្លាចចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនង ព្រោះខ្លាចត្រូវបដិសេធ។ ខ្លាចបង្កើតអ្វីមួយ ព្រោះខ្លាចមនុស្សផ្សេងរិះគន់។
ប៉ុន្តែជីវិតដែលព្យាយាមជៀសវាងការបរាជ័យទាំងស្រុង ក៏អាចក្លាយជាជីវិតដែលមិនបានសាកល្បងអ្វីថ្មីផងដែរ។ យើងមិនអាចធានាថាអ្វីដែលយើងធ្វើនឹងជោគជ័យនោះទេ។ ប៉ុន្តែយើងអាចធានាបានថា យើងអាចរៀនពីអ្វីដែលយើងបានសាកល្បង។
១១. កុំឱ្យការបារម្ភអំពីអនាគតលួចយកសេចក្តីសុខពីថ្ងៃនេះ
ការរៀបចំអនាគតគឺជារឿងល្អ។ ការបារម្ភពីអនាគតរហូតដល់មិនអាចរស់នៅថ្ងៃនេះបាន គឺជារឿងផ្សេង។ យើងអាចសន្សំប្រាក់សម្រាប់អនាគត។ យើងអាចរៀនជំនាញថ្មី។ យើងអាចរៀបចំផែនការអាជីព។ យើងអាចថែរក្សាសុខភាព។
ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីយើងបានធ្វើអ្វីដែលអាចធ្វើបានហើយ យើងត្រូវរៀនទុកកន្លែងសម្រាប់ ការទទួលយកភាពមិនប្រាកដប្រជា។ អនាគតមិនដែលមានការធានា 100% ទេ។
១២. រៀនស្វែងរកសេចក្តីសុខពីរឿងតូចៗ
ជីវិតដែលមានសុភមង្គល មិនចាំបាច់ត្រូវមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន ឬជោគជ័យធំមួយជានិច្ចនោះទេ។ ពេលខ្លះ សេចក្តីសុខស្ថិតនៅក្នុងរឿងសាមញ្ញៗ៖
- ការញ៉ាំអាហារជាមួយគ្រួសារ
- ការដើរលេងនៅពេលព្រឹក
- ការផឹកកាហ្វេមួយពែង
- ការសន្ទនាល្អជាមួយមិត្តភក្តិ
- ការអានសៀវភៅ
- ការសម្រាកបន្ទាប់ពីថ្ងៃធ្វើការដ៏លំបាក
- ការមើលថ្ងៃលិច
- ការសម្រេចបានគោលដៅតូចមួយ
ប្រសិនបើយើងរង់ចាំរហូតដល់ “ថ្ងៃណាមួយខ្ញុំជោគជ័យ ទើបខ្ញុំសប្បាយចិត្ត” នោះយើងអាចបាត់បង់ពេលវេលាជាច្រើនឆ្នាំ។
សុភមង្គលមិនមែនជារង្វាន់ដែលរង់ចាំនៅចុងផ្លូវនោះទេ។ វាអាចត្រូវបានបង្កើតនៅក្នុងដំណើររបស់យើងរាល់ថ្ងៃ។
គន្លឹះនៃការអនុវត្ត៖ តើត្រូវធ្វើអ្វីខ្លះនៅពេលអ្នកចាប់ផ្តើមបារម្ភ?
នៅពេលអ្នកមានអារម្មណ៍ថាកំពុងគិតច្រើន សាកល្បងប្រើវិធីសាស្ត្រដូចខាងក្រោម៖
១. កំណត់បញ្ហាឱ្យច្បាស់៖ ដើម្បីកំណត់បញ្ហាឲ្យច្បាស់លាស់ អ្នកត្រូវសួរខ្លួនឯងថា “តើអ្វីពិតប្រាកដដែលខ្ញុំកំពុងបារម្ភ?” កុំទុកវាជាគំនិតមិនច្បាស់នៅក្នុងខួរក្បាលអ្នក។
២. បែងចែកអ្វីដែលអ្នកអាចគ្រប់គ្រង និងអ្វីដែលអ្នកមិនអាចគ្រប់គ្រង៖
ឧទាហរណ៍៖
អាចគ្រប់គ្រង៖
- សកម្មភាពរបស់ខ្ញុំ
- ការរៀបចំរបស់ខ្ញុំ
- ការខិតខំរបស់ខ្ញុំ
- របៀបដែលខ្ញុំឆ្លើយតប
មិនអាចគ្រប់គ្រង៖
- គំនិតរបស់អ្នកដទៃ
- អតីតកាល
- អាកាសធាតុ
- ព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើននៅខាងក្រៅការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្ញុំ
បន្ទាប់មក ផ្តោតលើផ្នែកដែលអ្នកអាចធ្វើអ្វីបាន។
៣. កំណត់សកម្មភាពមួយ៖
កុំសួរខ្លួនឯងថា៖ “តើខ្ញុំដោះស្រាយបញ្ហាទាំងមូលបានយ៉ាងដូចម្តេច?”
ត្រូវសួរថា៖ “តើជំហានតូចបន្ទាប់ដែលខ្ញុំអាចធ្វើបានគឺជាអ្វី?”
ជំហានតូចមួយអាចធ្វើឱ្យចិត្តមានអារម្មណ៍ថា អ្នកកំពុងមានការគ្រប់គ្រងលើស្ថានភាព។
មេរៀនធំបំផុតពីសៀវភៅនេះ
បើយើងសង្ខេបគំនិតរបស់សៀវភៅ How to Stop Worrying and Start Living ឱ្យខ្លីបំផុត វាអាចនិយាយបានថា៖ កុំចំណាយជីវិតរបស់អ្នកទៅលើបញ្ហាដែលអ្នកមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន។ ប្រសិនបើមានបញ្ហា៖ ប្រឈមមុខនឹងវា។ ប្រសិនបើអាចធ្វើអ្វីបាន៖ ត្រូវធ្វើវា។ ប្រសិនបើមិនអាចធ្វើអ្វីបានទេ៖ រៀនទទួលយកវា។ ប្រសិនបើអតីតកាលបានកន្លងផុត៖ រៀនពីវា ហើយបន្តដំណើរ។ ប្រសិនបើអនាគតមិនទាន់មកដល់៖ រៀបចំវា ប៉ុន្តែកុំរស់នៅក្នុងការភ័យខ្លាច។ ហើយប្រសិនបើអ្នកមានថ្ងៃនេះនៅក្នុងដៃ៖ រស់នៅជាមួយវា។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ ឈប់បារម្ភ មិនមែនមានន័យថាឈប់ខ្វល់
ការឈប់បារម្ភ មិនមានន័យថាយើងត្រូវក្លាយជាមនុស្សដែលមិនខ្វល់ពីអ្វីឡើយ។ យើងនៅតែត្រូវខ្វល់ពីការងារ គ្រួសារ ប្រាក់កាស សុខភាព និងអនាគតរបស់យើង។ ភាពខុសគ្នាគឺ ការខ្វល់ដែលនាំទៅរកសកម្មភាព និង ការបារម្ភដែលគ្រាន់តែបង្វិលជុំក្នុងខួរក្បាល។
ជីវិតមិនអាចគ្មានបញ្ហានោះទេ ហើយក៏មិនអាចធានាថាអ្វីៗនឹងដំណើរការតាមផែនការរបស់យើងទាំងអស់ដែរ។ ប៉ុន្តែយើងអាចរៀន គ្រប់គ្រងការឆ្លើយតបរបស់ខ្លួនចំពោះបញ្ហា។ ដូច្នេះ នៅពេលអ្នករកឃើញថាខ្លួនកំពុងគិតច្រើនអំពីអ្វីដែលមិនទាន់កើតឡើង សូមឈប់មួយភ្លែត ហើយសួរខ្លួនឯងថា៖ “តើខ្ញុំអាចធ្វើអ្វីបាននៅពេលនេះ?”
ប្រសិនបើមានអ្វីដែលអាចធ្វើបាន — ចូរធ្វើវា។ ប្រសិនបើមិនមាន — ចូរទទួលយកវា ហើយត្រឡប់មករស់នៅជាមួយថ្ងៃនេះវិញ។ ព្រោះពេលវេលាដែលយើងចំណាយទៅលើការបារម្ភ មិនអាចយកត្រឡប់មកវិញបានទេ។ ឈប់រស់នៅក្នុងអ្វីដែលអាចកើតឡើង ហើយចាប់ផ្តើមរស់នៅក្នុងអ្វីដែលកំពុងកើតឡើង។
