យើងគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែមានភាពភ័យខ្លាច។ ភាពភ័យខ្លាចខ្លះជារឿងមានប្រយោជន៍ ព្រោះវាជួយឱ្យយើងប្រុងប្រយ័ត្ន និងការពារខ្លួនពីគ្រោះថ្នាក់។ ប៉ុន្តែមានការភ័យខ្លាចជាច្រើនទៀត ដែលមិនបានការពារយើងពីអ្វីឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាធ្វើឱ្យយើងស្ទាក់ស្ទើរ មិនហ៊ានចាប់ផ្តើម មិនហ៊ានបរាជ័យ និងមិនហ៊ានរស់នៅតាមអ្វីដែលខ្លួនពិតជាចង់បាន។
អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍គឺ ការភ័យខ្លាចទាំងនេះភាគច្រើនមិនមែនកើតចេញពីគ្រោះថ្នាក់ពិតប្រាកដនៅចំពោះមុខយើងទេ។ វាកើតចេញពីការស្រមៃអំពីអ្វីដែល អាច កើតឡើង។
យើងខ្លាចថា “បើខ្ញុំបរាជ័យវិញ?” “បើគេមើលងាយខ្ញុំ?” “បើខ្ញុំមិនល្អគ្រប់គ្រាន់?” “បើខ្ញុំសម្រេចចិត្តខុស?” ហើយដោយសារតែសំណួរទាំងនេះ យើងអាចចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំរស់នៅក្នុងតំបន់ដែលមានសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែមិនមែនជាជីវិតដែលយើងពិតជាចង់បានឡើយ។
១. ភ័យខ្លាចការបរាជ័យ
នេះប្រហែលជាការភ័យខ្លាចដ៏ធំបំផុតមួយដែលរារាំងមនុស្សពីការចាប់ផ្តើមអ្វីថ្មី។ មនុស្សមួយចំនួនមានគំនិតថា ប្រសិនបើខ្លួនចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម ហើយអាជីវកម្មបរាជ័យ នោះមានន័យថាខ្លួនជាមនុស្សបរាជ័យ។ ប្រសិនបើចាប់ផ្តើមបង្កើតមាតិកា ហើយគ្មានអ្នកមើល នោះមានន័យថាខ្លួនគ្មានសមត្ថភាព។ ប្រសិនបើព្យាយាមស្វែងរកការងារថ្មី ហើយត្រូវបានបដិសេធ នោះមានន័យថាខ្លួនមិនល្អគ្រប់គ្រាន់។
ប៉ុន្តែការបរាជ័យមួយមិនមែនជាអត្តសញ្ញាណរបស់យើងទេ។ ការបរាជ័យគឺជាលទ្ធផលនៃការព្យាយាមមួយនៅពេលជាក់លាក់មួយ។ វាអាចប្រាប់យើងថា អ្វីមួយមិនដំណើរការ ហើយយើងត្រូវកែប្រែវិធីសាស្ត្រ។ បញ្ហាមិនមែនស្ថិតនៅក្នុងការបរាជ័យទេ។ បញ្ហាគឺនៅពេលដែលយើងខ្លាចបរាជ័យរហូតដល់មិនហ៊ានធ្វើអ្វីសោះ។
២. ភ័យខ្លាចការវិនិច្ឆ័យពីអ្នកដទៃ
“គេនឹងគិតយ៉ាងម៉េច?” សំណួរដ៏សាមញ្ញនេះអាចក្លាយជាគុកមួយសម្រាប់ជីវិតរបស់យើង។ យើងមិនហ៊ានស្លៀកពាក់តាមចំណង់ចំណូលចិត្ត មិនហ៊ានបង្ហាញគំនិត មិនហ៊ានបង្កើតអាជីវកម្ម មិនហ៊ានបង្ហោះអ្វីដែលខ្លួនចង់បង្ហោះ ហើយពេលខ្លះសូម្បីតែមិនហ៊ានសម្រេចចិត្តលើជីវិតរបស់ខ្លួន ដោយសារខ្លាចមនុស្សផ្សេងនិយាយ។
ប៉ុន្តែការពិតគឺ មនុស្សភាគច្រើនក៏កំពុងរវល់គិតអំពីជីវិតរបស់ពួកគេដែរ។ អ្វីដែលយើងគិតថាមនុស្សគ្រប់គ្នាកំពុងចាប់អារម្មណ៍ អាចជារឿងដែលពួកគេភ្លេចទៅវិញក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានម៉ោង ឬប៉ុន្មានថ្ងៃ។
យើងមិនអាចរស់នៅដោយព្យាយាមធ្វើឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាពេញចិត្តបានទេ។ នៅទីបំផុត ជីវិតនេះជាជីវិតរបស់យើង ហើយយើងជាអ្នកដែលត្រូវរស់ជាមួយការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួន។
៣. ភ័យខ្លាចថាខ្លួន “មិនល្អគ្រប់គ្រាន់”
មនុស្សជាច្រើនមិនចាប់ផ្តើម ព្រោះពួកគេរង់ចាំរហូតដល់ខ្លួនមានអារម្មណ៍ថា “រួចរាល់”។ ពួកគេគិតថា ត្រូវមានចំណេះដឹងគ្រប់គ្រាន់ សមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ ប្រាក់គ្រប់គ្រាន់ ឬទំនុកចិត្តគ្រប់គ្រាន់សិន ទើបអាចចាប់ផ្តើមបាន។
ប៉ុន្តែស្ទើរតែគ្មាននរណាម្នាក់មានអារម្មណ៍ថាខ្លួនរួចរាល់ ១០០% មុនពេលចាប់ផ្តើមអ្វីមួយដែលធំឡើយ។ សមត្ថភាពកើតចេញពីការអនុវត្ត។ ទំនុកចិត្តកើតចេញពីបទពិសោធន៍។ ហើយបទពិសោធន៍កើតចេញពីការចាប់ផ្តើម។ ដូច្នេះ ជំនួសឱ្យការសួរថា “តើខ្ញុំល្អគ្រប់គ្រាន់ហើយឬនៅ?” អ្នកអាចសួរថា “តើខ្ញុំអាចចាប់ផ្តើមពីអ្វី ដែលខ្ញុំមាននៅថ្ងៃនេះ?”
៤. ភ័យខ្លាចការផ្លាស់ប្តូរ
មនុស្សយើងចូលចិត្តអ្វីដែលយើងស្គាល់ច្បាស់ ទោះបីវាមិនល្អសម្រាប់យើងក៏ដោយ។ ការងារដែលយើងមិនសប្បាយចិត្ត អាចនៅតែមានអារម្មណ៍ថាមានសុវត្ថិភាព។ ទំនាក់ទំនងដែលមិនមានសុភមង្គល អាចនៅតែមានអារម្មណ៍ថាល្អជាងការនៅម្នាក់ឯង។ ជីវិតដែលគ្មានការរីកចម្រើន អាចនៅតែមានអារម្មណ៍ថាស្រួលជាងការចាប់ផ្តើមជីវិតថ្មី។
នេះហើយជាមូលហេតុដែលមនុស្សមួយចំនួនជ្រើសរើស “ភាពមិនសប្បាយចិត្តដែលធ្លាប់ស្គាល់” ជំនួសឱ្យ “ភាពមិនប្រាកដប្រជាដែលមិនទាន់ស្គាល់”។ ប៉ុន្តែការរីកចម្រើនតែងតែទាមទារឱ្យយើងចាកចេញពីតំបន់ដែលធ្លាប់ស្គាល់។
៥. ភ័យខ្លាចការសោកស្តាយនៅថ្ងៃអនាគត
មនុស្សមួយចំនួនមិនសម្រេចចិត្ត ព្រោះខ្លាចថាថ្ងៃក្រោយខ្លួននឹងសោកស្តាយ។
“បើខ្ញុំចាកចេញពីការងារនេះ ហើយរកការងារថ្មីមិនបាន?”
“បើខ្ញុំចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម ហើយខាតលុយ?”
“បើខ្ញុំសារភាពពីអារម្មណ៍ ហើយគេបដិសេធ?”
ការគិតពីអនាគតគឺជារឿងល្អ ប៉ុន្តែការគិតច្រើនពេកអាចធ្វើឱ្យយើងមិនធ្វើអ្វីទាំងអស់។ គ្មាននរណាអាចធានាថាការសម្រេចចិត្តរបស់យើងនឹងត្រឹមត្រូវទាំងស្រុងឡើយ។ ជីវិតមិនមានផែនទីដែលបង្ហាញចម្លើយត្រឹមត្រូវសម្រាប់គ្រប់ជំហានទេ។ ពេលខ្លះ យើងត្រូវសម្រេចចិត្តដោយមានព័ត៌មានដែលយើងមាន ហើយរៀនកែតម្រូវនៅពេលក្រោយ។
៦. ភ័យខ្លាចការចាប់ផ្តើមយឺតពេក
“ខ្ញុំអាយុច្រើនហើយ។” “អ្នកដទៃចាប់ផ្តើមមុនខ្ញុំរាប់ឆ្នាំហើយ។” “ឥឡូវចាប់ផ្តើម ប្រហែលជាយឺតពេកហើយ។”
ការប្រៀបធៀបអាយុរបស់យើងជាមួយអ្នកដទៃអាចធ្វើឱ្យយើងបោះបង់ មុនពេលយើងបានចាប់ផ្តើម។ ប៉ុន្តែជីវិតមិនមែនជាការប្រណាំងដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាត្រូវឈានដល់គោលដៅនៅអាយុដូចគ្នាទេ។
មនុស្សម្នាក់អាចរកឃើញអាជីពដែលខ្លួនស្រឡាញ់នៅអាយុ ២៥។ ម្នាក់ទៀតនៅអាយុ ៣៥។ ម្នាក់ទៀតនៅអាយុ ៤៥ ឬ ៥៥។ អ្វីដែលសំខាន់មិនមែនថា “ខ្ញុំចាប់ផ្តើមយឺតប៉ុណ្ណា” ទេ ប៉ុន្តែ “ខ្ញុំនឹងធ្វើអ្វីជាមួយពេលវេលាដែលនៅសល់?”
៧. ភ័យខ្លាចការនិយាយថា “ទេ”
ការចង់ធ្វើឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាពេញចិត្តអាចធ្វើឱ្យយើងបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងលើជីវិតរបស់ខ្លួន។ យើងទទួលយកការងារដែលមិនចង់ធ្វើ។ យើងចូលរួមក្នុងអ្វីដែលមិនចង់ចូលរួម។ យើងចំណាយពេលលើមនុស្សដែលធ្វើឱ្យយើងហត់នឿយ ព្រោះខ្លាចថាពួកគេនឹងខឹង ឬមិនពេញចិត្ត។
ការនិយាយថា “ទេ” មិនមានន័យថាយើងជាមនុស្សអាក្រក់ទេ។ ពេលខ្លះ “ទេ” ចំពោះអ្វីដែលមិនសំខាន់ គឺជា “បាទ/ចាស” ចំពោះអ្វីដែលសំខាន់សម្រាប់ជីវិតរបស់យើង។
៨. ភ័យខ្លាចការនៅម្នាក់ឯង
មនុស្សមួយចំនួនបន្តស្ថិតនៅក្នុងទំនាក់ទំនង ឬបរិយាកាសដែលមិនធ្វើឱ្យខ្លួនមានសុភមង្គល ព្រោះខ្លាចភាពឯកា។ ប៉ុន្តែការនៅជាមួយមនុស្សដែលមិនយល់ពីយើង អាចធ្វើឱ្យយើងមានអារម្មណ៍ឯកាជាងការនៅម្នាក់ឯងទៅទៀត។
ការនៅម្នាក់ឯងមួយរយៈមិនមែនមានន័យថាយើងបរាជ័យក្នុងជីវិតទេ។ វាអាចជាពេលវេលាដែលយើងស្គាល់ខ្លួនឯងឡើងវិញ រៀនរស់ដោយមិនពឹងផ្អែកលើការទទួលស្គាល់ពីអ្នកដទៃ និងបង្កើតជីវិតដែលយើងពិតជាចង់បាន។
៩. ភ័យខ្លាចការបាត់បង់អ្វីដែលខ្លួនមាន
ពេលខ្លះយើងមិនដើរទៅមុខ ព្រោះខ្លាចបាត់បង់អ្វីដែលយើងមាននៅពេលនេះ។ យើងខ្លាចបាត់បង់ប្រាក់។ ខ្លាចបាត់បង់ឋានៈក្នុងសង្គម។ ខ្លាចបាត់បង់ការងារ។ ខ្លាចបាត់បង់ភាពងាយស្រួល។ ប៉ុន្តែការរក្សាអ្វីដែលមាន មិនមែនតែងតែជាការសម្រេចចិត្តល្អបំផុតទេ។
យើងគួរសួរខ្លួនឯងថា៖ “តើអ្វីដែលខ្ញុំកំពុងការពារ កំពុងជួយឱ្យជីវិតខ្ញុំរីកចម្រើន ឬគ្រាន់តែធ្វើឱ្យខ្ញុំមិនហ៊ានផ្លាស់ប្តូរ?”
១០. ភ័យខ្លាចថាជីវិតនឹងមិនដូចដែលយើងរំពឹង
យើងចង់ឱ្យជីវិតមានផែនការច្បាស់លាស់។ យើងចង់ដឹងថា បើធ្វើ A នឹងទទួលបាន B។ ប៉ុន្តែជីវិតពិតមិនដំណើរការដូចសមីការគណិតវិទ្យាទេ។ យើងអាចខិតខំ ហើយនៅតែជួបបរាជ័យ។ យើងអាចរៀបចំផែនការល្អ ហើយនៅតែជួបរឿងដែលមិនបានរំពឹងទុក។
ការទទួលយកភាពមិនប្រាកដប្រជា គឺជាផ្នែកមួយនៃការរស់នៅ។ យើងមិនចាំបាច់ដឹងថាផ្លូវទាំងមូលទៅណាទេ។ ពេលខ្លះយើងគ្រាន់តែត្រូវដឹងថា ជំហានបន្ទាប់របស់យើងគឺអ្វី។
តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឈ្នះលើការភ័យខ្លាចទាំងនេះ?
ការយកឈ្នះការភ័យខ្លាច មិនមានន័យថាយើងត្រូវរង់ចាំរហូតដល់មិនខ្លាចទៀតនោះទេ។ មនុស្សក្លាហានមិនមែនជាមនុស្សដែលគ្មានការភ័យខ្លាចឡើយ។ ពួកគេគ្រាន់តែមិនអនុញ្ញាតឱ្យការភ័យខ្លាចគ្រប់គ្រងការសម្រេចចិត្តរបស់ពួកគេ។ អ្នកអាចចាប់ផ្តើមដោយសួរខ្លួនឯងនូវសំណួរមួយ៖ “តើខ្ញុំកំពុងខ្លាចអ្វីពិតប្រាកដ?” បន្ទាប់មកសួរថា៖ “តើវាជាគ្រោះថ្នាក់ពិតប្រាកដ ឬគ្រាន់តែជារឿងដែលខ្ញុំកំពុងស្រមៃថាអាចកើតឡើង?”
ហើយចុងក្រោយ៖ “ប្រសិនបើខ្ញុំមិនធ្វើអ្វីដោយសារការភ័យខ្លាចនេះ តើជីវិតរបស់ខ្ញុំនឹងទៅជាយ៉ាងណាក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំទៀត?”
សំណួរចុងក្រោយនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះពេលខ្លះអ្វីដែលគួរឱ្យខ្លាចជាងការបរាជ័យ គឺការរស់នៅជាមួយការសោកស្តាយថា “ហេតុអ្វីកាលនោះខ្ញុំមិនបានសាកល្បង?”
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ជីវិតរបស់យើងមានពេលវេលាកំណត់។ យើងមិនអាចដឹងថានៅសល់ប៉ុន្មានឆ្នាំទៀត ហើយយើងក៏មិនអាចរស់ជំនួសការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកដទៃបានដែរ។ ការប្រុងប្រយ័ត្នគឺជារឿងល្អ។ ប៉ុន្តែការប្រុងប្រយ័ត្នដែលហួសកម្រិត អាចក្លាយជាការជាប់គាំង។ ប្រសិនបើមានអ្វីមួយដែលអ្នកចង់ធ្វើ ប៉ុន្តែអ្នកកំពុងពន្យារពេលដោយសារខ្លាចការវិនិច្ឆ័យ ខ្លាចបរាជ័យ ខ្លាចមិនល្អគ្រប់គ្រាន់ ឬខ្លាចថាវាយឺតពេល។ សូមចាំថា៖ អ្នកមិនចាំបាច់ក្លាយជាមនុស្សដែលគ្មានការភ័យខ្លាចទេ។ អ្នកគ្រាន់តែត្រូវរៀនកុំឱ្យការភ័យខ្លាចជាអ្នកសម្រេចចិត្តជំនួសអ្នក។ ពេលខ្លះ ជីវិតដែលមានសុភមង្គល និងជោគជ័យ មិនចាប់ផ្តើមពីការមានភាពក្លាហានដ៏ធំមួយទេ។ វាចាប់ផ្តើមពី ជំហានតូចមួយ ដែលយើងសម្រេចចិត្តធ្វើ ទោះបីយើងនៅតែខ្លាចក៏ដោយ។
