សព្វថ្ងៃ ការបង្កើតមាតិកាតាមរយៈវីដេអូកំពុងក្លាយជាឱកាសមួយសម្រាប់មនុស្សជាច្រើនក្នុងការបង្ហាញខ្លួន បង្កើត ប្រែនខ្លួនឯង និងបង្កើតចំណូលតាមអ៊ីនធឺណិត។
ក្នុងចំណោមប្រភេទមាតិកាជាច្រើន Lifestyle Vlog គឺជាប្រភេទមួយដែលមានសក្តានុពលខ្លាំង ព្រោះវាមិនចាំបាច់ត្រូវការប្រធានបទស្មុគស្មាញ ឬឧបករណ៍ថ្លៃៗឡើយ។ ជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក អាចក្លាយជាមាតិកាបាន ប្រសិនបើអ្នកចេះប្រាប់រឿង និងផ្តល់តម្លៃដល់អ្នកទស្សនា។
ប៉ុន្តែការក្លាយជាអ្នក Vlogger ដែលជោគជ័យ មិនមែនមានន័យថា គ្រាន់តែថតវីដេអូជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ហើយបង្ហោះជាប្រចាំនោះទេ។ អ្នកត្រូវបង្កើត អត្តសញ្ញាណ មាតិកាដែលមានគោលដៅ ទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកទស្សនា និងប្រព័ន្ធការងារដែលអាចធ្វើបានរយៈពេលវែង។
១. ចាប់ផ្តើមពី “អ្នកជានរណា” មិនមែន “តើគេកំពុងធ្វើអ្វី?”
កំហុសមួយដែលអ្នកចាប់ផ្តើមថ្មីជាច្រើនធ្វើ គឺមើល Vlogger ផ្សេងៗ ហើយព្យាយាមធ្វើដូចគេ។
ម្នាក់ធ្វើ Travel Vlog ជោគជ័យ → អ្នកក៏ធ្វើដែរ។
ម្នាក់ទៀតធ្វើ Food Review → អ្នកក៏ធ្វើដែរ។
ម្នាក់ទៀតបង្ហាញជីវិតប្រចាំថ្ងៃ → អ្នកក៏ថតដូចគេ។
ការសិក្សាពីអ្នកដទៃគឺល្អ ប៉ុន្តែ ការចម្លងអ្នកដទៃមិនអាចបង្កើត ប្រែនខ្លួនឯង របស់អ្នកបានទេ។
ចាប់ផ្តើមដោយសួរខ្លួនឯងថា៖
- តើខ្ញុំចូលចិត្តអ្វី?
- តើខ្ញុំមានបទពិសោធន៍អ្វី?
- តើខ្ញុំចង់ឲ្យមនុស្សចងចាំខ្ញុំដោយសារអ្វី?
- តើខ្ញុំអាចនិយាយអំពីអ្វីបានយូរដោយមិនធុញ?
- តើជីវិតរបស់ខ្ញុំមានអ្វីដែលអាចផ្តល់ប្រយោជន៍ ឬការកម្សាន្តដល់អ្នកដទៃ?
Lifestyle Vlog ដែលល្អ មិនចាំបាច់បង្ហាញជីវិតដែលល្អឥតខ្ចោះនោះទេ។ វាត្រូវបង្ហាញ មនុស្សពិត និងរឿងរ៉ាវដែលមនុស្សអាចមានអារម្មណ៍ទាក់ទងនឹងពួកគេ។
២. ជ្រើសរើស Lifestyle របស់អ្នកឲ្យមានទិសដៅ
ពាក្យ “Lifestyle” មានន័យទូលំទូលាយណាស់។
អ្នកអាចធ្វើ Vlog អំពី៖
- ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ
- ការងារ និង អាជីព
- អាជីវកម្ម
- ការធ្វើដំណើរ
- អាហារ និងភោជនីយដ្ឋាន
- ការថែរក្សារាងកាយ និងការរស់នៅមានសុខភាពល្អ
- ការអភិវឌ្ឍខ្លួនឯង
- ម៉ូត និង សំលៀកបំពាក់
- ជីវិតអ្នករស់នៅទីក្រុង
- ជីវិតសាមញ្ញ
- ជីវិតអ្នកធ្វើការពីផ្ទះ
- ការសិក្សា និងការអភិវឌ្ឍខ្លួន
អ្នកមិនចាំបាច់ជ្រើសរើសតែមួយប្រធានបទរហូតទេ ប៉ុន្តែគួរមាន អត្តសញ្ញាណស្នូល មួយដែលធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនាយល់ថា “បើខ្ញុំចង់មើលមាតិកាប្រភេទនេះ ខ្ញុំអាចមករកអ្នកនេះបាន”។
ឧទាហរណ៍ អ្នកអាចបង្កើត ប្រែន ជា៖
“បុរសកម្ពុជាម្នាក់កំពុងកសាងជីវិតឲ្យប្រសើរជាងមុន”
បន្ទាប់មក មាតិកាអាចរួមមានការងារ អាជីវកម្ម ការហាត់ប្រាណ ការធ្វើដំណើរ ការរៀន និងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ ប្រធានបទខុសគ្នា ប៉ុន្តែមាន រឿងរ៉ាវ ដូចគ្នា។
៣. កុំគិតថាជីវិតរបស់អ្នកមិនគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍
អ្នកមិនចាំបាច់ជាអ្នកមាន អ្នកល្បី ឬរស់នៅក្នុងជីវិតប្រណីត ដើម្បីធ្វើ Lifestyle Vlog នោះទេ។
អ្វីដែលធ្វើឲ្យ Vlog គួរឲ្យមើល មិនមែនតម្លៃរបស់អ្វីដែលអ្នកបង្ហាញនោះទេ ប៉ុន្តែគឺជា រឿងរ៉ាវដែលអ្នកប្រាប់តាមរយៈវា។
ការទៅធ្វើការមួយថ្ងៃធម្មតា អាចក្លាយជាវីដេអូគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ ប្រសិនបើវាមាន ការប្រាប់រឿង។
ការទៅញ៉ាំអាហារមួយពេល ក៏អាចក្លាយជាមាតិកាបាន ប្រសិនបើអ្នកបង្ហាញបទពិសោធន៍ និងទស្សនៈរបស់អ្នក។
ជីវិតធម្មតា + ការប្រាប់រឿងល្អ = មាតិកាដែលគួរឲ្យមើល។
៤. រៀនសិល្បៈនៃ ការនិទានរឿង
នេះគឺជាជំនាញសំខាន់មួយសម្រាប់ Vlogger។
កុំគ្រាន់តែបង្ហាញថា៖
“ថ្ងៃនេះខ្ញុំទៅកន្លែងនេះ។ បន្ទាប់មកខ្ញុំញ៉ាំអាហារនេះ។ បន្ទាប់មកខ្ញុំទៅកន្លែងនោះ។”
ព្យាយាមធ្វើឲ្យវាមាន ការប្រាប់រឿង។
ឧទាហរណ៍៖
“ថ្ងៃនេះខ្ញុំចង់សាករស់នៅមួយថ្ងៃដោយមិនប្រើបណ្តាញសង្គម។ តើវានឹងកើតអ្វីឡើង?”
ឬ៖
“ខ្ញុំបានចំណាយ $20 ដើម្បីស្វែងរកថា តើយើងអាចញ៉ាំអាហារបានប៉ុន្មានពេលនៅភ្នំពេញ?”
អ្នកទស្សនាមិនគ្រាន់តែចង់ឃើញអ្វីដែលអ្នកធ្វើនោះទេ។ ពួកគេចង់ដឹងថា “តើមានអ្វីនឹងកើតឡើងបន្ទាប់?”
៥. ចាប់ផ្តើមជាមួយឧបករណ៍ដែលអ្នកមាន
កុំរង់ចាំទិញ កាមេរ៉ា ថ្លៃ ទើបចាប់ផ្តើម។ សម្រាប់អ្នកចាប់ផ្តើម ទូរសព្ទស្មាតហ្វូនមួយអាចគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ថតវីដេអូដំបូងៗ។
អ្វីដែលសំខាន់ជាង កាមេរ៉ា គឺ៖ ពន្លឺ + សំឡេង + រឿង + ការកែកុន + បុគ្គលិកលក្ខណៈ
វីដេអូដែលមានកាមេរ៉ាថ្លៃ ប៉ុន្តែ ការប្រាប់រឿង មិនល្អ អាចគួរឲ្យធុញជាងវីដេអូ ទូរសព្ទស្មាតហ្វូនដែលមានការប្រាប់រឿងបានល្អ។
ចាប់ផ្តើមជាមួយអ្វីដែលអ្នកមាន ហើយធ្វើឲ្យជំនាញរបស់អ្នកប្រសើរឡើងតាមដំណើរ។
៦. រៀនធ្វើវីដេអូឲ្យងាយមើល
អ្នកមិនចាំបាច់ធ្វើការកែកុនស្មុគស្មាញពេកនោះទេ។
ចំណុចសំខាន់ៗគឺ៖
- កាត់ផ្នែកដែលមិនចាំបាច់
- កុំទុកការនិយាយយូរពេក
- ប្រើ Shot ផ្សេងៗគ្នា
- មាន B-roll ដើម្បីបន្ថែមភាពរស់រវើក (ឃ្លីបវីដេអូជំនួយបន្ថែម)
- ឲ្យសំឡេងច្បាស់
- ប្រើ តន្ត្រី ក្នុងកម្រិតសមរម្យ
- ប្រើ Subtitle នៅពេលចាំបាច់
- ចាប់ផ្តើមវីដេអូដោយចំណុចដែលទាក់ទាញ
គោលដៅមិនមែនធ្វើឲ្យវីដេអូស្មុគស្មាញនោះទេ។ គោលដៅគឺធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនា មិនមានអារម្មណ៍ថាចង់បិទវីដេអូ។
៧. យកចិត្តទុកដាក់លើ ៥–១០ វិនាទីដំបូង
អ្នកទស្សនាមានជម្រើសច្រើនណាស់។ ប្រសិនបើដើមវីដេអូយឺតពេក ពួកគេអាចអូសទៅមាតិកាផ្សេង។
ឧទាហរណ៍ថា ជំនួសឲ្យការចាប់ផ្តើមដោយ៖
“សួស្តីអ្នកទាំងអស់គ្នា ថ្ងៃនេះខ្ញុំនឹងនាំអ្នកទៅ…”
អ្នកអាចចាប់ផ្តើមដោយ៖
“ខ្ញុំមានតែ $10 ថ្ងៃនេះ ហើយខ្ញុំនឹងសាកមើលថា តើអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះនៅភ្នំពេញ?”
ឬ៖
“ខ្ញុំបានធ្វើរឿងនេះជារៀងរាល់ថ្ងៃអស់ 30 ថ្ងៃ ហើយលទ្ធផលធ្វើឲ្យខ្ញុំភ្ញាក់ផ្អើល…”
ចាប់ផ្តើមដោយ ការធ្វើឲ្យឆ្ងល់។
៨. បង្កើតមាតិកាដែលមានទាំង “តម្លៃ” និង “បុគ្គលិកលក្ខណៈ”
Lifestyle Vlog មានភាពខុសគ្នាពី ការបង្ហាត់បង្រៀន ព្រោះមនុស្សមិនមើលតែព័ត៌មាននោះទេ។ ពួកគេក៏មើលអ្នកផងដែរ។
ដូច្នេះ សូមបញ្ចូល បុគ្គលិកលក្ខណៈ របស់អ្នកទៅក្នុងវីដេអូ។
- និយាយតាមបែបធម្មជាតិ។
- បង្ហាញមតិផ្ទាល់ខ្លួន។
- ចែករំលែកបទពិសោធន៍ពិត។
- បង្ហាញទាំងអ្វីដែលល្អ និងអ្វីដែលមិនល្អ។
នៅពេលអ្នកមានបុគ្គលិកលក្ខណៈច្បាស់ អ្នកមិនចាំបាច់ប្រកួតប្រជែងតែជាមួយតម្លៃនៃព័ត៌មានទៀតនោះទេ។ មនុស្សអាចមកមើលព្រោះ ពួកគេចូលចិត្តមើលអ្នក។
៩. បង្កើត វីដេអូភាគ (Episodes) ជំនួសឲ្យវីដេអូដែលមិនមានទំនាក់ទំនងគ្នា
វីដេអូភាគអាចជួយឲ្យអ្នកបង្កើតអ្នកទស្សនាដែលត្រឡប់មកមើលម្តងទៀត។
ឧទាហរណ៍៖
- “៣០ថ្ងៃនៃការកសាងជីវិតឲ្យប្រសើរជាងមុន”
- “រស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាជាមួយតែ ១០ ដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ”
- “ការរុករក និងស្វែងយល់ពីប្រទេសកម្ពុជា”
- “មួយសប្តាហ៍នៃជីវិតរបស់ខ្ញុំ”
- “ការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មតូចមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា”
- “មេរៀនជីវិតដែលខ្ញុំបានរៀនក្នុងវ័យ៣០ឆ្នាំរបស់ខ្ញុំ”
- “បទពិសោធន៍ថ្មីមួយរៀងរាល់មួយសប្តាហ៍”
នៅពេលអ្នកទស្សនាចូលចិត្ត Episode មួយ ពួកគេមានហេតុផលទៅមើល Episode បន្ទាប់។
១០. ប្រើភាសាខ្មែរ ដើម្បីបង្កើតភាពជិតស្និទ្ធ
សម្រាប់ អ្នកបង្កើតមាតិកា នៅកម្ពុជា ភាសាខ្មែរ គឺជាអត្ថប្រយោជន៍ដ៏សំខាន់មួយ។ អ្នកមិនចាំបាច់ប្តូរទៅភាសាអង់គ្លេស ដើម្បីឲ្យមាតិកាមានតម្លៃនោះទេ។ ការនិយាយភាសាខ្មែរតាមបែបធម្មជាតិ អាចធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនាមានអារម្មណ៍ថា អ្នកនៅជិតពួកគេ។ អ្វីដែលសំខាន់គឺ ភាពច្បាស់លាស់ និងលក្ខណៈធម្មជាតិ។
បើអ្នកចង់ពង្រីកអ្នកទស្សនាជាអន្តរជាតិ អ្នកអាចបន្ថែមអក្សររត់ជាភាសាអង់គ្លេសជាជម្រើស។
១១. កុំវាស់ភាពជោគជ័យតាមចំនួនអ្នកតាមដានតែមួយ
អ្នកតាមដានគឺជាលេខសំខាន់មួយ ប៉ុន្តែមិនមែនជារង្វាស់តែមួយនៃប្រែននោះទេ។
អ្នកគួរមើលទៅលើ៖
- តើមនុស្សមើលវីដេអូដល់ណា?
- តើពួកគេចូលមើលវីដេអូផ្សេងទៀតឬទេ?
- តើមាន Comment ដែលមានន័យឬទេ?
- តើមានមនុស្សត្រឡប់មកមើលម្តងទៀតឬទេ?
- តើមានអ្នក Share មាតិកាឬទេ?
- តើមានមនុស្សទាក់ទងមកអ្នកដោយសារមាតិកាឬទេ?
អ្នកផលិតមាតិកា ដែលមានទស្សនិកជនតូច ប៉ុន្តែ ទស្សនិកជនមានភាពស្មោះត្រង់ អាចមានតម្លៃជាងអ្នកផលិតមាតិកា ដែលមានអ្នកតាមដាន (Followers) ច្រើន ប៉ុន្តែមិនមានទំនាក់ទំនងជាមួយទស្សនិកជន។
១២. មានភាពស្មោះត្រង់ ប៉ុន្តែកុំបង្ហាញជីវិតឯកជនទាំងអស់
ភាពពិត គឺជាអត្ថប្រយោជន៍សំខាន់សម្រាប់ Lifestyle Vlogger។
ប៉ុន្តែ ភាពពិត មិនមានន័យថា ត្រូវបង្ហាញជាសាធារណៈគ្រប់យ៉ាងនោះទេ។
អ្នកគួរកំណត់ព្រំដែនឲ្យច្បាស់ថា៖
- អ្វីដែលអាចបង្ហាញ
- អ្វីដែលមិនគួរបង្ហាញ
- តើគ្រួសាររបស់អ្នកត្រូវបង្ហាញកម្រិតណា?
- តើព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុណាខ្លះគួររក្សាទុក?
- តើទីតាំងផ្ទាល់ខ្លួនណាខ្លះមិនគួរផ្សព្វផ្សាយ?
ការធ្វើប្រែនខ្លួនឯង (Personal Branding) ត្រូវការភាពស្មោះត្រង់ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវការព្រំដែនផងដែរ។
១៣. រៀនពី Analytics មិនមែនគ្រាន់តែមើលលើ Views
ប្រសិនបើវីដេអូមួយមាន Views តិច កុំសន្និដ្ឋានភ្លាមៗថា “មាតិកាខ្ញុំមិនល្អ”។
ត្រូវសួរថា៖
- តើមនុស្សឈប់មើលនៅកន្លែងណា?
- តើ Thumbnail មិនទាក់ទាញ?
- Title មិនច្បាស់?
- Hook (ការបើកក្បាលដំបូង) មិនល្អ?
- វីដេអូយឺតពេក?
- ឬប្រធានបទមិនសមនឹងទស្សនិកជន?
Analytics គឺជាឧបករណ៍សម្រាប់រៀនថា ទស្សនិកជនរបស់អ្នកកំពុងប្រាប់អ្វីខ្លះតាមរយៈអាកប្បកិរិយារបស់ពួកគេ។
១៤. បង្ហោះជាប្រចាំ ប៉ុន្តែកុំបង្ហោះដោយគ្មានគុណភាព
ភាពជាប់លាប់គឺសំខាន់ ប៉ុន្តែវាមិនមានន័យថា ត្រូវបង្ហោះអ្វីក៏បានរាល់ថ្ងៃនោះទេ។ ចូរបង្កើតកាលវិភាគ ដែលអ្នកអាចរក្សាបានរយៈពេលវែង។
ឧទាហរណ៍៖
- Long-form Vlog: ១ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍
- Short-form Video: ២–៤ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍
- Community/Story: តាមលទ្ធភាព
ចំណុចសំខាន់គឺ ភាពជាប់លាប់ ដែលអាចបន្តបាន មិនមែនការខិតខំខ្លាំងមួយខែ ហើយបោះបង់ចោលនៅខែក្រោយនោះទេ។
១៥. បង្កើត Personal Brand មុនពេលស្វែងរក Sponsor
នៅពេល ទស្សនិកជនចាប់ផ្តើមច្រើនឡើង ឱកាសរកចំណូលអាចកើតឡើងតាមរយៈ៖
- អ្នកឧបត្ថម្ភប្រែន
- ការតាំងលក់ផលិតផល
- ការធ្វើទីផ្សារណែនាំ
- ការបើករកចំំណូលពីយូធូបឬហ្វេសប៊ុកដែលមានសិទ្ធិ
- ការលក់ផលិតផលផ្ទាល់ខ្លួន
- សេវាកម្ម
- ផលិតផលឌីជីថល
- ព្រឹត្តិការណ៍ ឬការសហការណ៍
ប៉ុន្តែកុំឲ្យការរក Sponsor ក្លាយជាគោលដៅតែមួយ។
- ដំបូងត្រូវបង្កើត ទំនុកចិត្ត។
- បន្ទាប់មកបង្កើត ទស្សនិកជន។
- បន្ទាប់មកបង្កើត ប្រែន។
ហើយចំណូលនឹងមានវិធីជាច្រើនដែលអាចកើតឡើងពីប្រែននោះ។
១៦. កុំលក់អ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលមានអ្នកចង់ទិញ
ពេលអ្នកចាប់ផ្តើមមាន ទស្សនិកជន ក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនអាចចាប់ផ្តើមទាក់ទងមក។ ចូរកុំទទួលគ្រប់ Campaign ដោយគ្រាន់តែឃើញប្រាក់។
សួរខ្លួនឯង៖ “តើផលិតផលនេះសមនឹង ប្រែនរបស់ខ្ញុំ និង ទស្សនិកជនរបស់ខ្ញុំដែរឬទេ?”
ប្រសិនបើអ្នកផ្សព្វផ្សាយផលិតផលដែលអ្នកមិនជឿទុកចិត្តជាញឹកញាប់ អ្នកអាចរកប្រាក់បានក្នុងរយៈពេលខ្លី ប៉ុន្តែអាចបាត់បង់ ទំនុកចិត្ត ក្នុងរយៈពេលវែង។ សម្រាប់ អ្នកផលិតមាតិកា ម្នាក់ ទំនុកចិត្ត គឺជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មានតម្លៃបំផុត។
១៧. អត់ធ្មត់ជាមួយការរីកចម្រើន
មនុស្សជាច្រើនចាប់ផ្តើម Vlog ដោយសង្ឃឹមថា វីដេអូពីរបីអាច Viral ហើយជីវិតនឹងផ្លាស់ប្តូរ។ វាអាចកើតឡើង ប៉ុន្តែអ្នកមិនគួររៀបចំផែនការអាជីពរបស់អ្នកដោយពឹងផ្អែកលើ Viral មួយវីដេអូនោះទេ។
ការកសាង ប្រែននៃអ្នកផលិតមាតិកា គឺជាដំណើរដែលត្រូវការ៖
ការអនុវត្ត → ការផ្សព្វផ្សាយ → ការរៀនសូត្រ → ការកែលម្អ → ការធ្វើដដែលៗម្តងហើយម្តងទៀត
វីដេអូដំបូងរបស់អ្នកប្រហែលជាមិនល្អ។ វីដេអូទី 20 នឹងប្រសើរជាងមុន។ វីដេអូទី 100 អាចធ្វើឲ្យអ្នកមើលវីដេអូដំបូង ហើយឆ្ងល់ថា “ហេតុអ្វីខ្ញុំធ្លាប់ធ្វើបែបអញ្ចឹង?”។ នោះគឺជាការរីកចម្រើន។
១៨. កុំរស់នៅដើម្បីបង្កើតមាតិកា
នេះប្រហែលជាចំណុចសំខាន់បំផុតសម្រាប់ Lifestyle Vlogger។ កុំឲ្យការថតវីដេអូធ្វើឲ្យជីវិតពិតរបស់អ្នកបាត់បង់។ អ្នកមិនចាំបាច់ថតរាល់ពេលដែលអ្នកទៅញ៉ាំអាហារ ទៅដើរលេង ឬជួបមិត្តភក្តិនោះទេ។
រស់នៅជាមុនសិន។ បន្ទាប់មកយកអ្វីដែលមានន័យមកប្រាប់ជារឿងរ៉ាវ។ ពេលខ្លះ ការមិនថត គឺជាផ្នែកមួយនៃការរស់នៅដែលមានគុណភាព។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ កុំគ្រាន់តែបង្កើត Vlog — បង្កើតជីវិតដែលមានរឿងរ៉ាវឲ្យគេចង់តាមដាន
ការក្លាយជាអ្នក Lifestyle Vlogger ដែលជោគជ័យនៅកម្ពុជា មិនចាំបាច់ចាប់ផ្តើមពីកាមេរ៉ាថ្លៃៗ ឬមាន Followers រាប់សែននាក់នោះទេ។
វាចាប់ផ្តើមពីការដឹងថា អ្នកជានរណា អ្នកចង់និយាយអំពីអ្វី និងហេតុអ្វីមនុស្សគួរតាមដានដំណើររបស់អ្នក។
- ចាប់ផ្តើមពីឧបករណ៍ដែលអ្នកមាន។
- បង្កើត រឿងរ៉ាវពីជីវិតពិត។
- រៀនថត និង កែកុន។
- ស្តាប់ទស្សនិកជនរបស់អ្នក។
- មើលនិងវិភាគ Analytics។
- កែលម្អមាតិកាជាបន្តបន្ទាប់។
ហើយសំខាន់ជាងគេ គឺកុំប្រញាប់ពេកក្នុងការចង់ល្បីល្បាញ។
កុំសួរតែថា “តើធ្វើដូចម្តេចឲ្យខ្ញុំបានល្បី?”
ត្រូវសួរថា៖
“តើខ្ញុំអាចបង្កើតមាតិកាដែលមានប្រយោជន៍ គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ និងមានភាពជាខ្ញុំផ្ទាល់បានយ៉ាងដូចម្តេច?”
នៅពេលអ្នកផ្តោតលើការបង្កើតតម្លៃ និងការកសាងទំនុកចិត្តជាមួយ ទស្សនិកជន ជាបន្តបន្ទាប់ អ្នកមិនគ្រាន់តែបង្កើត Followers នោះទេ។ អ្នកកំពុងបង្កើត Personal Brand មួយដែលអាចមានតម្លៃសម្រាប់ជាច្រើនឆ្នាំទៅមុខ។
