ក្នុងបរិបទនៃការវិវត្តយ៉ាងលឿននៃបច្ចេកវិទ្យា និងក្របខណ្ឌគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថលកម្ពុជា ទីផ្សារការងារបច្ចុប្បន្នបានផ្លាស់ប្ដូរទម្រង់ស្ទើរតែទាំងស្រុង។ ជំនាញប្រពៃណីតែមួយមុខ មិនអាចធានាបាននូវឧត្តមភាពប្រកួតប្រជែងទៀតឡើយ។ សម្រាប់យុវជនកម្ពុជា ការមានត្រឹមតែលទ្ធភាពប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូនដើម្បីលេងបណ្ដាញសង្គម ឬកម្សាន្ត មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ចាប់យកឱកាសការងារល្អៗនោះទេ។ អ្វីដែលទីផ្សារកំពុងស្វែងរក គឺ «សមត្ថភាពឌីជីថលពិតប្រាកដ (Digital Competence)»។
ខាងក្រោមនេះជាជំនាញឌីជីថលសំខាន់ៗ ដែលយុវជនកម្ពុជាគួរអភិវឌ្ឍដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ទីផ្សារការងារក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ៖
១. ការយល់ដឹង និងការប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត
បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) បានជ្រៀតចូលស្ទើរគ្រប់វិស័យ ចាប់ពីការវិភាគទិន្នន័យ ការរចនា រហូតដល់ការសរសេរមាតិកា។ យុវជនមិនចាំបាច់ក្លាយជាអ្នកបង្កើត AI ទាំងអស់គ្នានោះទេ ប៉ុន្តែចាំបាច់ត្រូវមានជំនាញ «ប្រើប្រាស់ AI ជាឧបករណ៍ជំនួយ»។ ការចេះសរសេរពាក្យបញ្ជា (Prompt Writing) ច្បាស់លាស់ដើម្បីទាញយកទិន្នន័យ ដំណោះស្រាយ ឬគំនិតច្នៃប្រឌិត នឹងជួយបង្កើនផលិតភាពការងារបានច្រើនដង។
២. ជំនាញទិន្នន័យ និងការវិភាគ
នៅក្នុងសម័យកាលដែលទិន្នន័យជា «ប្រេងកាតថ្មី» ស្ថាប័ននានាត្រូវការបុគ្គលិកដែលអាចមើលទិន្នន័យហើយយល់ពីអត្ថន័យរបស់វា។ ជំនាញនេះមិនកំណត់ចំពោះតែអ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រទិន្នន័យនោះទេ៖
- ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍មូលដ្ឋានដូចជា Advanced Excel ឬ Google Sheets
- ការចេះមើលស្ថិតិ និងទាញយកគំនិត (Insights) ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា
- ការរៀបចំទិន្នន័យឱ្យក្លាយជារូបភាពងាយយល់ (Data Visualization) តាមរយៈ Power BI ឬ Tableau
៣. ទីផ្សារឌីជីថល និងការបង្កើតមាតិកា
អាជីវកម្មស្ទើរតែទាំងអស់នៅកម្ពុជាបានផ្លាស់ប្តូរទៅរកការលក់ និងផ្សព្វផ្សាយលើប្រព័ន្ធអនឡាញ។ ជំនាញដែលកំពុងមានតម្រូវការខ្ពស់រួមមាន៖
- ការផលិតមាតិកាប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត (Video, Graphics, Copywriting)
- ការយល់ដឹងពីក្បួនដោះស្រាយ (Algorithm) នៃបណ្ដាញសង្គម
- ការគ្រប់គ្រងយុទ្ធនាការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម (Digital Ads) និងការវិភាគអាកប្បកិរិយាអតិថិជន
៤. សុវត្ថិភាពតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងក្រមសីលធម៌ឌីជីថល
ស្របពេលដែលការបោកប្រាស់តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ (Cyber Scams) និងការលួចទិន្នន័យកើនឡើង ការយល់ដឹងពីសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន និងស្ថាប័នគឺជារឿងខានមិនបាន។ យុវជនត្រូវយល់ដឹងពី៖
- ការការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន និងការសម្ងាត់របស់ស្ថាប័ន
- ការវាយតម្លៃព័ត៌មាន (ចេះបែងចែកព័ត៌មានពិត និងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ)
- ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវក្រមសីលធម៌ក្នុងការចែករំលែក និងប្រើប្រាស់ធនធានឌីជីថល
៥. ការសរសេរកូដ និងការអភិវឌ្ឍកម្មវិធី
សម្រាប់អ្នកដែលចង់ឈានជើងចូលវិស័យបច្ចេកវិទ្យាស៊ីជម្រៅ ការចេះសរសេរកូដ (ដូចជា Python, JavaScript) នៅតែជាទ្រព្យសកម្មដ៏មានតម្លៃ។ ដោយឡែក សម្រាប់អ្នកដែលមិនបានរៀនជំនាញ IT ការស្វែងយល់ពីឧបករណ៍ប្រភេទ Low-Code/No-Code (ដូចជាការបង្កើតគេហទំព័រ ឬប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិកម្មការងារដោយមិនបាច់សរសេរកូដច្រើន) គឺជាផ្លូវកាត់ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការបង្កើនសមត្ថភាព។
ការរៀនបន្ត និងការសម្របខ្លួន៖ គន្លឹះចម្បងនៃជោគជ័យ
បច្ចេកវិទ្យាផ្លាស់ប្តូរជារៀងរាល់ថ្ងៃ អ្វីដែលយើងរៀនថ្ងៃនេះអាចនឹងហួសសម័យនៅថ្ងៃស្អែក។ ដូច្នេះ ជំនាញដែលសំខាន់បំផុតសម្រាប់យុវជនកម្ពុជា គឺ «ជំនាញរៀនសូត្រដោយខ្លួនឯង» និងភាពបត់បែន។
ធនធានសិក្សាឥតគិតថ្លៃមានយ៉ាងច្រើននៅលើអ៊ីនធឺណិត (Coursera, edX, YouTube, ក៏ដូចជាថ្នាលសិក្សាឌីជីថលក្នុងស្រុក)។ ភាពខុសគ្នារវាងអ្នកដែលដើរទាន់សម័យកាល និងអ្នកដែលនៅទ្រឹង គឺការប្តេជ្ញាចិត្តឆ្លៀតពេលអភិវឌ្ឍខ្លួនជាប្រចាំ។ ការវិនិយោគលើជំនាញឌីជីថលនៅថ្ងៃនេះ គឺជាការបើកទ្វារឆ្ពោះទៅរកឱកាសការងារ និងអនាគតដ៏រឹងមាំសម្រាប់ខ្លួនឯង និងសង្គមជាតិ។
